“ఆత్మనిర్భర భారత్” అనే మహోన్నత లక్ష్యానికి ప్రాణాధారం ‘ఆత్మనిర్భర మహిళ’. ఏ దేశాభివృద్ధి అయినా ఆ దేశ మహిళల స్థితిగతులపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతీయ సమాజంలో స్త్రీ శక్తిని మనం ఆది నుంచీ గౌరవిస్తున్నాం. మన పురాణాలు సైతం స్త్రీ గౌరవాన్ని ఇలా చాటిచెప్పాయి:

యత్ర నార్యస్తు పూజ్యంతే రమంతే తత్ర దేవతాః

యత్రైతాస్తు న పూజ్యంతే సర్వాస్తత్రాఫలాః క్రియాః

ఎక్కడైతే స్త్రీలు గౌరవించబడతారో, అక్కడ దేవతలు నివసిస్తారు. ఎక్కడైతే వారు అవమానించబడతారో, అక్కడ చేసే ఏ కార్యమైనా నిష్ఫలమవుతుంది అని పై శ్లోకం అర్ధం.

అయితే, నేటి వాస్తవ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే, ఈ శ్లోక సారాంశానికి, ఆచరణకు మధ్య అగాధమైన వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుత తరుణంలో మహిళలు విద్య, వైద్యం, సాంకేతికత, రక్షణ మరియు అంతరిక్ష పరిశోధనల వంటి క్లిష్టతరమైన రంగాలలో అద్భుత ప్రతిభను కనబరుస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, సమాజంలో ఆమెకు దక్కాల్సిన సమాన హోదా, నిర్ణయాధికారం మరియు భద్రత విషయంలో మనం ఇంకా ఆశించిన లక్ష్యానికి ఎంతో దూరంలో ఉన్నాం.

నిజానికి ‘ఆత్మనిర్భరత’ అంటే కేవలం ఆర్థిక స్వతంత్రత మాత్రమే కాదు; అది ఆలోచనా స్వేచ్ఛను, ఆత్మగౌరవాన్ని మరియు తన జీవితంపై తనకు పూర్తి నిర్ణయాధికారాన్ని కలిగి ఉండటం. నేడు భారత ప్రభుత్వం ‘బేటీ బచావో-బేటీ పడావో’, ‘ముద్ర యోజన’, ‘స్టాండ్ అప్ ఇండియా’ వంటి ఎన్నో పథకాల ద్వారా మహిళా సాధికారతకు బాటలు వేస్తోంది. అయితే, ఈ పథకాలు కేవలం ప్రభుత్వ గెజిట్లకే పరిమితం కాకుండా సామాన్య మహిళ దరికి చేరాలంటే సామాజిక మానసికతలో విప్లవాత్మక మార్పు రావాలి.

ప్రస్తుత ఆధునిక సమాజంలో మహిళలు ఆకాశమే హద్దుగా ఎదుగుతున్నారని చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో వారిపై ఉన్న ఆంక్షలు నేటికీ కొనసాగుతుండటం శోచనీయం. బాల్యం నుండే ఆమె అడుగులపై నిఘా మొదలవుతుంది—ఏ సమయంలో బయటకు వెళ్లాలి, ఎలాంటి దుస్తులు ధరించాలి, ఎవరితో మాట్లాడాలి అనే విషయాల నుండి ఉన్నత చదువులు, కెరీర్ ఎంపికల వరకు అన్నీ కుటుంబ నిర్ణయాలపైనే ఆధారపడి ఉంటున్నాయి. “అది ఆడపిల్లలకు తగదు” అనే ఒకే ఒక్క మాటతో ఎందరో మేధావులైన మహిళల ఆశయాలు సమాధి అవుతున్నాయి. ఇక భద్రత విషయానికి వస్తే, అది ఇప్పటికీ ఒక అందని ద్రాక్షలానే మిగిలిపోయింది. పట్టపగలు నడిరోడ్డుపై లేదా పని చేసే ప్రదేశాల్లో కూడా మహిళలు వేధింపులకు గురవుతున్నారనే వార్తలు చూస్తుంటే, వారి భద్రత అనేది ఒక సుదూర స్వప్నంగానే కనిపిస్తోంది. కేవలం చట్టాలు మారితే సరిపోదు; సమాజంలో లోతైన సాంస్కృతిక మార్పు రావాలి. మహిళను కేవలం ఒక అబలగానో లేదా ఇంటికి పరిమితమయ్యే వ్యక్తిగానో చూడటం మానేసి, ఆమెను ఒక స్వతంత్ర శక్తిగా గౌరవించే సంస్కృతి అలవడాలి. అప్పుడే ఈ ఆంక్షల సంకెళ్లు పూర్తిగా తెగిపోతాయి మరియు మహిళలు భయం లేని సమాజంలో స్వేచ్ఛగా శ్వాసించగలుగుతారు. వ్యక్తిగత ఎదుగుదలతో పాటు సామాజిక భద్రత తోడైనప్పుడే నిజమైన మహిళా సాధికారత సాధ్యమవుతుంది.

నేటికీ అనేక కుటుంబాలు మహిళా స్వేచ్ఛను సంప్రదాయాలకు ముప్పుగా భావించడం దురదృష్టకరం. మహిళ సంపాదిస్తే కుటుంబ విలువలు తగ్గుతాయనే అపార్థం సామాజికాభివృద్ధికి పెద్ద అడ్డంకి. దీనికి తోడు, పెరుగుతున్న అభద్రతా భావం మహిళా ఆత్మనిర్భరతకు ప్రధాన ఆటంకంగా మారింది. ఒక మహిళ నిర్భయంగా, భయం లేని సమాజంలో తిరగగలిగినప్పుడే ఆమె సాధించిన విద్యావంతురాలనే హోదాకు సార్థకత లభిస్తుంది.

మరోవైపు, పీవీ సింధు, టెస్సీ థామస్, సావిత్రీబాయి ఫూలే వంటి మహోన్నత వ్యక్తుల విజయాలు మనకు స్ఫూర్తినిస్తాయి. అయితే, వీరి విజయాలు కేవలం అరుదైన ఉదాహరణలుగా మిగిలిపోకూడదు; ప్రతి ఇంటి నుంచి ఒక సాధికార మహిళ ఉద్భవించేలా సామాజిక వాతావరణం మారాలి. దీనినే మహాకవి భారతి ఇలా ఆకాంక్షించారు:

“నిమిర్ంద నడైయుమ్ నేర్కొండ పార్వైయుమ్, నిలత్తిల్ యార్క్కుమ్ అంజాత నెరియుమ్..”  తల ఎత్తుకొని నడిచే నడక, సూటిగా చూసే చూపు, ఎవరికీ భయపడని ధైర్యం కలదే నిజమైన ఆధునిక మహిళ అని పై వాక్యం అర్ధం

భారతీయ మహిళ నిజమైన ఆత్మనిర్భరురాలయ్యే రోజు అంటే.. ఆమె శ్రమను గుర్తించి, ఆమె అభిప్రాయాన్ని గౌరవించి, ఆమెను ఒక వ్యక్తిగా సమాజం అంగీకరించే రోజు. ఆత్మనిర్భరత అనేది కేవలం ఒక నినాదం కాకూడదు; అది ప్రతి మహిళా ఆత్మవిశ్వాసంలో ప్రతిబింబించే సత్యం కావాలి. సమాజం తన సంకుచిత భావాలను పక్కనపెట్టి, సమానత్వాన్ని ఒక సంస్కారంగా స్వీకరించినప్పుడే భారత్ ‘విశ్వగురువు’గా అవతరిస్తుంది.

– సి.హెచ్.ప్రతాప్

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~